Kurumlar Vergisi Vergi

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan vergi güvenlik müesseselerinden biridir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan vergi güvenlik müesseseleri:

1) Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı (KVK/7)
2) Örtülü Sermaye ( KVK/12)
3) Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı ( KVK/13)

More...

Vergi Güvenlik Müesseselerinin Mantığı Nedir ?

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı Uygulamasındaki Mantık Nedir ?
Kurumların iştiraklerinden gelir elde etmiş sayılabilmeleri için, iştiraklerinden kar dağıtımı gerçekleştirmiş olması gerekir. Dolayısıyla iştirak edilen kurum karını dağıtmadığı müddetçe söz konusu iştirakten elde edilen kazanç henüz doğmamış kabul edilir.Amaç buradaki kaybı ÖNLEMEKTİR.
Yasal Dayanağı Hatırlayalım

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı:

MADDE 7- (1) Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az % 50'sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştiraklerinin kurum kazançları, dağıtılsın veya dağıtılmasın aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi halinde, Türkiye'de kurumlar vergisine tâbidir:

a) İştirakin toplam gayrisafi hasılatının % 25 veya fazlasının faaliyet ile orantılı sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle yürütülen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşması.

b) Yurt dışındaki iştirakin ticari bilanço kârı üzerinden % 10'dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması.

c) Yurt dışında kurulu iştirakin ilgili yıldaki toplam gayrisafi hasılatının 100.000 YTL karşılığı yabancı parayı geçmesi. (2) Birinci fıkrada yer alan toplam vergi yükü, Kanunun 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki tanıma göre tespit edilir. (3) Kontrol oranı olarak, ilgili hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alınır. (4) Birinci fıkradaki şartların gerçekleşmesi durumunda yurt dışında kurulu iştirakin elde etmiş olduğu kâr, yurt dışı iştirakin hesap döneminin kapandığı ayı içeren hesap dönemi itibarıyla tam mükellef kurumların, kurumlar vergisi matrahına hisseleri oranında dahil edilir. (5) Bu maddeye göre Türkiye'de vergilenmiş kazancın yurt dışındaki kurum tarafından sonradan dağıtılması durumunda, elde edilen kâr paylarının vergilenmemiş kısmı kurumlar vergisine tâbi tutulur.

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı Uygulamasında Şartlar Nelerdir ? 

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancı

1) % 50 ( Sermaye – Kar payı – Oy kullanma hakkı )
Maddede yer alan “doğrudan veya dolaylı” ve “ ayrı ayrı ya da birlikte”ifadeleri ile yurt dışındaki iştirak ortaklık paylarınıngrup şirketleri veya gerçek kişiler arasında paylaştırılarak kontrol oranın altında bırakılıp kontrol edilenyabancı kurum kapsamı dışına çıkarılmasının engellenmesi amaçlanmıştır.
Yukarıda bahsedilen Dolaylı ne anlamdadır ?
Bunu bir örnekle açıklayacak olursak, Türkiye’de tam mükellef kurum Ferhat A.Ş Avustralya’daki Budgies Ltd.’nin %100’üne sahip olsun, Avustralya’daki Budgies Ltd. ise Tayvan’daki Ali Express Ltd’nin %50’sine sahip olsun.
Bu durumda Türkiye’de tam mükellef kurum olan Ferhat A.Ş, Tayvan’daki Ali Express’e %50 ”dolaylı” ortak demektir.
Yukarıda bahsedilen ”ayrı ayrı ya da birlikte’‘ ne anlamdadır ?
Örneğin, Ferhat A.Ş Avustralya’daki Budgies Ltd.’nin %50’sine sahip olsun; Avustralya’daki Budgies Ltd. de Tayvan’daki Ali Express’in %50’sine sahip olsun. Bu durumda Türkiye’de tam mükellef kurum olan Ferhat A.Ş, Tayvan’daki Ali Express’e %25 ”dolaylı” ortak demektir. Bu bilgilere ilaveten Türkiye’de tam mükellef kurum olup, Bursa’da faaliyet gösteren Nusret Ltd. Şti. de Tayvan’daki Ali Express’in %25’ine sahip olsun. Bu durumda“ ayrı ayrı ya da birlikte” hükmünden hareketle Tayvan’daki Ali Express, Ferhat A.Ş açısından kontrol edilen yabancı kurumdur.
2) %25 (1/4 oranında en az pasif nitelikli gelir) (tax of heaven) (vergi cennetlerinin nitelikleri)
Madde metninde geçen ticari, zirai veya serbestmeslek kazançlarını elde etmek için belli bir sermayenin yanı sıra belli bir emek ve organizasyon dagereklidir. Bu özelliklerinden dolayı anılan gelirleraktif nitelikli gelir olarak kabul edilmektedir.
OECD tanımlamasına göre bir ülkeden “vergi cenneti” olarak bahsedebilmek için üç belirleyici etken vardır:
1) Şeffaf düzenlemelerin, herkes için açık ve belirli vergi yasalarının, belirli muhasebe standartlarının olmaması ve denetim faaliyetlerinin gelişmemiş olması.
2) Diğer ülkelerle, ülkede faaliyet gösteren firmalara ilişkin bilgi paylaşımında bulunulmaması.
3) Ülkede ekonomik anlamda faaliyet gösteren firmalar olmamasına karşın, hukuki anlamda kurulmuş çok fazla firmanın bulunması.
3) %10 (‘dan az vergi yükü )(tax of heaven) (vergi cennetlerinin nitelikleri)
Nominal vergi oranı değil, efektif vergiyükü anlaşılacaktır. Efektif vergi yükü; toplam gelirve kurumlar vergisi benzeri verginin, bu dönemdeelde edilen toplam dağıtılabilecek kurum kazancı iletahakkuk eden gelir ve kurumlar vergisi toplamına oranlanması ile bulunacaktır
Kar payı dağıtımına kaynak olankazançlar üzerinden ödenen vergiler de alınacaktır.Ayrıca kontrol edilen yabancı kurumun kazançları içinde istisna kazanç varsa, bu istisna kazanç düşüldükten sonra bulunan matrah üzerinden hesaplananvergi dikkate alınacaktır.


Örneğin; kontrol edilen yabancı kurumun ticari kazancı 80, kanunen kabul edilmeyen giderleri 10 ise vergiye tabi kazancı 90 olacaktır. Bu kazancın %50’si vergiden istisna edilmişse ve ilgili ülkedeki vergi oranı da %10 ise,hesaplanacak kurumlar vergisi tutarı, (90/2x%10=) 4,5 olacaktır. Bu verginin vergi öncesi kar’a oranı da (4,5 / 80 =) %5,62 olacaktır.

Bu durumda nominal vergi oranı %10 olsa da efektif vergi %5,62 olduğu için maddede belirtilen şart yerine gelmiş olacaktır.

4) 100.000 TL ( karşılığı yabancı para = iştirakin hasılat şartı )
Yurt dışındaki iştirakin yabancı paracinsinden hasılatının TL’ye çevrilmesinde ilgili iştirakin hesap döneminin son gününde geçerli olanT.C. Merkez Bankası’nca açıklanan döviz alış kuruesas alınacaktır.
▨ Dönem İçindeKontrol Oranı Nasıl Tespit Edilecektir ?
✎ İlgili hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alınır. Kontrol oranı olan % 50 doğrudan ya da dolaylı olarak sağlanmalıdır. Yani AYRI AYRI ya da BİRLİKTE .
Peki Türkiye’de vergiye tabi tutulacak kazanç ne olmalıdır ?
♒ Kontrol edilen yabancı kurum şartlarının birlikteyerine gelmesi durumunda yurt dışında kurulu iştirakin elde ettiği kar, tam mükellef kurum tarafından, sözkonusu iştirakin hesap döneminin kapandığı tarihtekurumlar vergisi matrahına ve geçici vergi dönemleriitibariyle geçici vergi matrahlarına dahil edilecektir.
♒Zarar Mahsubu ( dahil ) giderler düşüldükten sonra İSTİSNALAR DÜŞÜLMEDEN ÖNCEKİ vergi öncesi kurum kazancı olacaktır.
♒Vergi öncesi kurum kazançları kastedilmektedir.
♒Geçmiş yıl zararları nedeniyle dağıtılabilir bir karyoksa, Türkiye’de vergilendirilecek bir kazanç olmayacaktır.
♒Türkiye’de vergiye tabi tutulmuşkazancından daha fazla kar payı dağıtması halinde,aşan kısım kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.
▨ Kontrol edilen yabancı kurumun karının sermayeye eklenmesi durumunda vergilendirmeye mani değildir.
▨ Sadece tam mükellef kurum tarafından elde edilen kazançlar kurumlar vergisine tabi olacaktır.

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kazancının Hesaplanması

TİCARİ BİLANÇO KARI ( KKEG'Yİ DAHİL ETMİYORUZ) X KONTROL ORANI

Yurtdışında kontrol edilen kurumun ödediği vergiyi, Kontrol Eden Kurum hangi oranda MAHSUP edecektir ?

Yurtdışında Hesaplanan K.V x Kontrol Oranı

Kontrol edilen yabancı kurum kazançlarının vergilendirilmesi için, yurtdışı iştirakin kar dağıtımı yapması , kazancın fiilen elde edilmesi ve kazancın transfer edilmesi gibi koşullar ==>>ÖNGÖRÜL-MEMİŞTİR.
Kontrol edilen yabancı kurum kazancında faydalanan ?TAM MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ VE KURUMLARDIR.

Konuyla İlgili Örnek (Tıklayınız)


Yazar Hakkında

Ferhat Gökçe

Ferhat Gökçe

1987 Kayseri doğumlu, 2011 yılında Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü birincilikle bitirdi.

Yorum Yaz

Send this to a friend